Değişikliğe sert tepki gösteren inşaat şirketi sahipleri, yeni düzenlemenin emlak fiyatlarına yüzde 17 zam olarak yansıyacağını açıkladı. Ekonomiyi canlandıran ve emek yoğun olması nedeniyle işsizliği azaltan sektörün ucuz arsa ve iadelerin hızlı yapılması şeklinde teşvik beklediğini belirten inşaatçılar, iadenin kalkmasının ise cezalandırma ve sektörün önünün tıkanması anlamına geleceğini kaydetti.

Ağaoğlu Şirketler Grubu Başkanı Ali Ağaoğlu, "Hesapta olmayan, inşaatçının sırtına binecek bu yeni vergi yükü, konut fiyatlarına yüzde 17 zam olarak yansır. Aramızdan bazı firmaların batmasına sebep olur. İnşaat sektörüne inanılmaz bir darbe vurur." dedi. Yeni düzenleme ile alt gelir gruplarına yönelik olarak konut üretemez hale geleceklerini belirten Ağaoğlu, "Bu, devam eden ve yeni başlayacak projeleri de etkiler. Üst gelir grubuna yüzde 18 KDV ye itirazımız yok ama alt gelir grubuna yüzde 1 den vazgeçersek bunların alabileceği konut üretemeyiz." diye konuştu. Vasıfsız işçileri sektörün istihdam ettiğini belirten Ağaoğlu "En vasıfsız adamları bu sektör istihdam ediyor. İnşaat sektörü olmasa bu insanlar aç kalır, hırsızlık artar." dedi.

Artaş İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya nın önerisi ise illa ki bir düzenleme yapılacaksa bunun 100 metkekareye kadar olan konutlar için KDV nin yüzde 1, 100 ile 150 metrekare için yüzde 8 ve 150 metrekare üzeri için yüzde 18 olarak uygulanması. Çetinsaya, "Değişiklik yüzde 17 lik iadeyi kaldıracak şekilde çıkarsa sektördeki hareketlilik azalır, bizim için sıkıntı olur. Maliyetler artar ve bu konut fiyatlarına yüzde 17 zam olarak yansır." diye konuştu. Çetinsaya, müktesep hak olduğu için başlamış projelerin değişiklikten etkilenmesini beklemediklerini, ancak yeni projelerin olumsuz etkileneceğini söyledi.

Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Ali Dumankaya, KDV iadesi alan şirket sayısının 50 ile 100 arasında olduğunu ve bunların sektörün kayıt içinde tutulmasını sağlayarak, "Maliye nin bir ferdi gibi çalıştığını" söyledi. KDV düzenlemesinin doğrudan tüketiciye zam olarak yansıyacağını belirten Dumankaya, "Sektörde daralma olur. Biz vergiler indirilir, teşvikler artarsa biz daha iştahlı oluruz ve Maliye ye daha çok vergi doğar. Yeni düzenleme kayıt dışılığı artırır." şeklinde konuştu. Türkiye ekonomisindeki büyüme veya küçülmenin inşaat sektörüne üç katı büyüklüğünde yansıdığını anlatan Dumankaya, "Dubai nin krizde sarsıldığı bu konjonktürde İstanbul patlama yapabilir. Ama tabii sektörün önünü bu tür düzenlemelerle kesmezsek." dedi.

İnşaatın devleri nasıl yorumladı?

Ali Ağaoğlu: Yüzde 17 lik maliyet artışı matematik dışı bir şey. Bu bazılarını batırır. Alt gelirli konut alamaz. En vasıfsız adamları çalıştırıyoruz, bunlar aç kalırsa hırsızlık artar.

Ali Dumankaya: KDV iadesini, sektörü kayıt içinde tutan 50–100 şirket istiyor. Maliye incelemesinden korktuğu için kurumsal olmayan şirketler isteyemiyor. Sektör daralır.

Ömer Faruk Çelik: Böyle bir uygulamaya gidileceğine ihtimal vermek istemiyorum. Bu yüzde 20 kâr marjı ile çalışan sektörümüze darbe olur, faciaya yol açar.

Süleyman Çetinsaya: İade kaldırılacaksa bile kademeli olsun. 100 metrekareye kadar yüzde 1 KDV, 100 ile 150 metrekare arası konutta yüzde 8 KDV olsun.

Engin Yeşil: Türkiye de satılan inşaatların yüzde 90 ı 150 metrekare altında. Böyle bir dönemde inşaat sektörü teşvik edilmeli, bu değişiklik köstek olur.

Süleyman Varlıbaş: Zaten insanlar ev almakta zorlanıyor. Marjinal kârlarla çalışıyoruz. Bir de yüzde 17 lik yeni vergi yükü gelirse sektörün önü tıkanır.

Geçmişe dönük olursa hakkımızı adliyede ararız

Yeşil İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Engin Yeşil iadeyi kaldırma hazırlığını "Bu bize sürpriz ve çok kötü haber." diye değerlendirdi. Konut satışlarının yüzde 90 oranında 150 metrekare altında olduğuna dikkat çeken Engin Yeşil, "Bunlar ekonominin lokomotifi konut sektörünü köstekleyecek uygulamalar. Maliyetleri yüzde 10-15 artırır. Kriz ortamında sektöre destek verecek uygulamalar beklerken tam tersini yapıp köstek olmamak gerek. Biz bin yerine 500 konut satarız, az kazanırız ama kaybeden Türkiye ekonomisi olur." diye konuştu. Yeşil, geriye dönük, inşaat halindeki konutlara da uygulanması halinde hukuki tartışmaların doğacağına dikkat çekti.

Sinpaş GYO CEO su Ömer Faruk Çelik, Bakanlar Kurulu veya Maliye Bakanlığı nın yüzde 17 lik KDV iadesini kaldırmaya yetkili olduğunu, ancak böyle bir uygulamaya gidileceğine ihtimal vermek istemediğini söyledi. Kriz döneminde yüzde 20 kâr payıyla çalışmanın başarı sayıldığını belirten Çelik, "Biz yüzde 18 ile inşa ettiğimiz konutu yüzde 1 ile satıp KDV iadesini 4 yıl sonra geri almaktan şikayetçiydik. Şimdi yüzde 17 lik iade kalkarsa bu kârımızı alır götürür. Sektörümüze büyük darbe vurur, facia olur." diye konuştu. Çelik, yüzde 17 lik iadenin kalkmasıyla şirket bilançolarında karşılığı olmayan ve tahsil edilemeyen yüzde 17 lik devreden KDV kamburunun oluşacağına dikkat çekti.
 
Varyap Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Varlıbaş da 2010 yılında teşvik bekleyen inşaat sektörünün yeni düzenlemeden menfi etkileneceğini kaydetti. Varlıbaş, "Zaten insanların konut almakta zorlandığı, kârları marjinal tutarak sektörün ayakta kalma pahasına çalıştığı bu dönemde, böyle bir uygulama, sektörün önünü tıkamış olur. İnşaatçının önünü açmak, Türkiye ekonomisi için iyi olur." dedi.
İbrahim Balta/Zaman