Küresel krizin etkisiyle zorlanan Türk müteahhitlik sektörü, rotayı yeni pazarlara çevirdi. 2009 yılında Kuzey Afrika ya ağırlık vermeyi planlayan sektör, Libya yı mercek altına aldı. Libya lideri Kaddafi, devrimin 40. yılını kutlayacağı 2009 dan itibaren beş yıl içinde 160 milyar dolar altyapı yatırımı yapacak. 

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Erdal Eren, petrol gelirleri sayesinde büyük miktarda para birikimine ulaşan Libya dan Türk müteahhitlerin en az 40-50 milyar dolar iş almasını planladıklarını söyledi. Eren, bu ülkedeki etkinliklerini artırmak için Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ı da Libya ya götürmeyi hedeflediklerini dile getirdi. Teminat mektubu ve banka alacakları sebebiyle geçmiş yıllarda bu ülke ile yaşanan sorunların izleri silinmeye başladı. Hükümet yetkililerinin de gayretleriyle Libya da müteahhitler 2007 ve 2008 de toplam 7 milyar dolarlık iş üstlendi.

Erdal Eren, yurtdışı müteahhitlik sektörüyle ilgili gelişmeleri Zaman a anlattı. Eren in verdiği bilgiye göre dünya ekonomilerini sarsan finansal depremin etkilerini en aza indirmek isteyen müteahhitler, yurtdışı faaliyetlerinin yüzde 90 dan fazlasını Kuzey Afrika, Ortadoğu ve BDT gibi krizden daha az etkilenen bölgelere yoğunlaştırıyor. Katar, Umman, BAE ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinde petrol zenginlerinin inşaatları durma noktasına geldi. Dubai ve Katar da gökdelen mezarlığı haline geldi. Kuzey Afrika nın krizden daha az etkilendiğine dikkat çeken Erdal Eren, Libya nın yanı sıra Fas, Cezayir ve Tunus ta müteahhitler için önemli fırsatlar olduğunu söyledi. Ciddi altyapı projelerinin olduğu Tunus ve Cezayir de proje üstlenen Çin ve Japon firmalara kendi ülkeleri kredi desteği sağlıyor. Kuzey Afrika nın yanı sıra Sahra nın güneyindeki Afrika, Arap Yarımadası ve Hindistan gibi bölgeler yurtdışı müteahhitlik hizmetleri açısından önemli potansiyele sahip. Türk müteahhitlerin bundan sonraki stratejisi yeni pazarlar bulmanın yanı sıra mevcut pazarlardaki varlıklarını sürdürmek olacak.

Müteahhitler Birliği Başkanı Eren, ülke ekonomilerinde büyümeyi durduran küresel krizin etkilerinin yılın ikinci yarısından sonra zayıflayacağı tahmininde bulunuyor. ABD nin kısa sürede toparlanacağı öngörüsünü taşıyan Eren, "Rusya ise daha uzun sürede toparlanır. Arap ülkeleri ile ilgili zaten devlet bazında sıkıntı yok. Kamu yatırımlarına devam ediyorlar." diyor. Ona göre yatırımcılar ve bankalar, oluşan yeni şartlara kendilerini kısa sürede adapte edecek. Son altı yıl içerisinde büyük atılım gerçekleştiren Türk müteahhitlik sektörü 2002 de 1,7 milyar dolarlık iş üstlenirken bu tutarı geçen yıl sonu itibarıyla 23,6 milyar dolara çıkardı. Erdal Eren, bu gelişmede büyükelçilerin gayretlerinin önemli olduğuna dikkat çekiyor. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ün dışişleri bakanlığı döneminden itibaren sektörün büyük destek aldığını vurguluyor. Eren, "Bütün büyükelçiliklerimiz adeta bizim temsilcimiz oldu. Geçmiş yıllarda gittiğimiz ülkelerde bize randevu dahi vermez, ticari ataşe ile görüşün derlerdi. Şimdi ise Libya büyükelçisi Benim tek hedefim var. İki Türk firması daha bu ülkeden iş alsın diyor. Gelinen aşama oldukça önemli." değerlendirmesinde bulundu. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın tüm yurtdışı gezilerinde kendilerinin de yer aldığına dikkat çeken Eren, Erdoğan ın gittiği ülkelerde "Türk müteahhitlerle beraber iş yapın" dediğini kaydetti.

Rusya da inşaat bitmez; 2 yıllığına frene bastık

Son dönemde sektörün en önemli müşterileri arasında yer alan Rusya da bazı sorunlar yaşandığını aktaran Erdal Eren, bu ülkedeki pazarla ilgili kötümser olmadıklarını vurguladı. Devlette para olduğunu, Rusya pazarının bitmesinin mümkün olmadığını aktaran Eren, "Sadece iki yıllık bir fren konuldu. Körfez de olduğu gibi Rusya da da özel sektör kaynaklı sıkıntı yaşanıyor. Bu ülkede iş yapan arkadaşlarımıza devlet işlerine yoğunlaşmalarını tavsiye ediyoruz. Şimdi en iyi adres devletle iş yapmak." şeklinde konuştu.

LİBYA, TÜRKİYE NİN

EN ÖNEMLİ PAZARI (*)

Ülke Projelerin değeri

Rusya 12,783

Libya 7,295

Katar 5,075

Kazakistan 4,459

Irak 3,346

Türkmenistan 2,912

Romanya 2,505

BAE 2,382

S.Arabistan 2,261

(*) Tablodaki veriler 2002-2007 yılları arasındaki projelerin değerini yansıtıyor. (Milyar dolar)

2007 ZİRVE YILI OLDU

2005 266 milyon dolar

2006 1,5 milyar dolar

2007 4,9 milyar dolar

2008 2,065 milyar dolar

ZAMAN- Hüseyin Sümer-Ercan Baysal