Durma noktasına gelen konut satışları inşaat firmalarını zor durumda bıraktı.

Büyük şehirlerde temeli atılan ya da kabası bitirildiği halde tamamlamayan inşaat sayısında dikkat çekici bir artış var. 
 
Finansman bulamayan müteahhitler, kaba inşaat halindeki evleri değerinin çok altında fiyatla satmaya çalışıyor. Bazı müteahhitler de yarım kalan inşaatları daha iyi durumdaki başka meslektaşlarına devretme yoluna gidiyor.

İnşaat sektörü 2003-2006 döneminde yıllık yüzde 20 ler seviyesinde büyümüştü. Bu dönemde asıl işi müteahhitlik olmayanlar bile yap-sat inşaatçılığına başladı. Bankaların da konut faizlerini düşürmesiyle ülkenin dört bir yanında inşaatlar hızla yükseldi. Ancak sektör 2007 başından itibaren sancılı bir döneme girdi. ABD kaynaklı mortgage kriziyle faizler tekrar yükselirken AK Parti ye açılan kapatma davası konut satışlarına darbe vurdu. Tüketiciler, yüksek faiz ve belirsizlik sebebiyle ev almak yerine beklemeyi tercih ediyor. Ellerindeki daireleri satamayan inşaatçılar ise finansman sıkıntısında.

Bengisu İnşaat ın sahibi Hakan Bahadır a göre krizin temel nedeni asıl işi inşaatçılık olmayanların da sektöre girmesi. Bahadır, inşaatı bitirecek sermayesi olmayan yeni müteahhitlerin 10 konut satarım temelini tamamlarım, 20 konut satarım kabasını bitiririm anlayışıyla bina dikmeye başladığını belirtiyor. Ancak bu kişiler, satışlar kötüye gidince inşaatları tamamlamakta zorlanıyor. İstanbul un üç dört farklı bölgesinden yarım inşaatları devretme teklifleriyle kendilerine gelenlerin olduğunu söyleyen Bahadır, "Örneğin geçenlerde bir müteahhit Sefaköy de yarım kalan dört blok inşaatını alır mısınız? teklifiyle geldi. Maalesef inşaatta çok para var diye düşünen insanlar heyecanla maket hazırlıyor. Satışa çıkıyor. Ama işler umduğu gibi gitmeyince çareyi projeyi devretmekte buluyorlar." diyor. Gayrimenkul uzmanı Ediz Giray ise inşaatı yarım kalan müteahhitlerin bankadan kredi bulmak ya da işi başkasına devretmek zorunda kaldığını aktarıyor. Giray, "Zaten satışlar durgun olduğu için borcu borçla kapatma seçeneğini tercih edenlerin sayısı az. Genelde ikinci seçeneğe yani inşaatı devretme ya da ortak bulma yoluna gidiyorlar." diye konuşuyor. İstanbul Bahçeşehir, Beylikdüzü, Esenyurt, Kurtköy ve Şekerpınar gibi bölgelerde tanıtımı yapılan ve inşaatlarına başlanan bazı projelerin finansman sıkıntısı sebebiyle bitirilemediğini ifade ederken şu örneği veriyor: "Alibeyköy de pek çok arsa sahibiyle kat karşılığı sözleşmeler imzalayan bir yatırımcı satışta zorluk yaşadığı için alacaklıları tarafından sıkıştırılmış. Bize geldi. İnşaatların satış ve pazarlama sorumluluğunu biz üzerimize aldık."

Ediz Giray a göre, inşaat sektöründe elenme süreci yaşanıyor. Marka olmuş kurumsal firmaların yoluna devam edeceğini, diğerlerinin ise ya batacağını ya da sektörü terk edeceğini belirtiyor. Sektörde rekabetin kızıştığı bu dönemde artık üretimden ziyade satış ve pazarlamanın ön plana çıkacağına işaret ederken, "Maalesef çok proje üretiliyor ama altyapısı iyi kurulmuyor. Tüketiciyi çekecek konut finansman yöntemi üzerinde yeterince çalışılmıyor. Satış konusunda eğitimli personel istihdam edilmiyor. Satış olmayınca projeyi bitirecek sermayeye ulaşılamıyor." açıklamasını yapıyor. Ediz Giray, konut almayı düşünen tüketicilere firmanın güvenilirliğine dikkat etmeleri ve inşaatı bitmiş ya da tamamlanma aşamasında olan konutlara yönelmeleri tavsiyesinde bulunuyor.

Finansmanı olmayan, inşaata girmesin

Kiler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nahit Kiler de satışa endeksli olarak konut projesi geliştirenlerin ciddi risk altında olduğunu belirtiyor. Nahit Kiler, "Ülkede ufak bir sıkıntı olduğu zaman en fazla etkilenen sektör de gayrimenkul. İnşaat yapmayı düşünenlere tavsiyem; eğer projenizin finansmanını sağlayacak kadar gücünüz yoksa nasıl olsa satarım düşüncesini bir kenara koyup faaliyete hiç başlamayın." uyarısında bulunuyor. Hektaş İnşaat ın Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Ekşi, vatandaşın son zamanlarda inşaat halindeki evler yerine tamamlanmış ya da teslim aşamasındaki konutlara yöneldiğini, bundan dolayı inşaatı erken bitiren müteahhidin kazançlı çıkacağını vurguluyor. Proje geliştiricileri, satışların daraldığı bu dönemde dikkatli olmaları konusunda uyaran Ekşi, elindeki konutların yüzde 60-70 ini satmadan yeni projeye başlayan müteahhitlerin batma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini hatırlatıyor.
 
İsa Sezen / Zaman