Kredi faizlerindeki yükseliş nedeniyle bankalar, ilginç yöntemlere başvuruyor.

Bir zamanlar emlakçıların getirdiği müşterilere kredi vermek istemeyen bankalar şimdi emlakçıların peşinde koşuyor. Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Rıza Kaymakçı, federasyon olarak hemen her bankadan teklif aldıklarını belirterek, "Üyeleriniz müşteriye krediyi bizden kullandırsın, binde 2-3 oranında komisyon verelim, diyorlar. Ama biz kabul etmiyoruz. Yüzde 1 verirseniz kabul edebiliriz, diyoruz. Elimiz güçlendiği için pazarlık yapıyoruz." diyor.

Türkiye’nin dışa açılmasının ardından, gıda ve elektronik sektörlerine yabancı aktörlerin girişiyle yaşanan hareketliliğin bir benzeri emlakçılık sektöründe de yaşanıyor. Emlak sektörünün bilinen en yaygın şirketi Turyap’ın yanına son 7 yıl içerisinde yeni oyuncular eklendi. Özellikte 2000 yılında Remax’in Türk piyasasına adım atmasıyla birlikte yabancı sermayenin ilgisi de yoğunlaştı. Realty World, Century 21, Arthur Miller, Coldwell Banker gibi uluslararası zincirlerin Türk piyasasına girişlerine, Reha Medin, Koçak Gayrimenkul, Sefa Gayrimenkul, WEC International, Aktüel Emlak, Retürk, Turpa gibi çok sayıda yerli emlak zinciri de rekabete dahil olarak cevap verdi. Yabancı ve yerli emlak zincirlerinin çoğalmasıyla emlak sektöründe teknoloji kullanımından ofis dizaynına, veri tabanı oluşturmaktan müşteri ilişkileri yönetimine, finansmandan sigortaya kadar yepyeni hizmetler devreye girdi. Yerli ve yabancı zincirler büyük şehirlerdeki bayi ağlarını Anadolu’daki illere de yaymaya başlayınca sektördeki rekabet kızıştı. Yaşanan gelişmeler mahalle aralarındaki bağımsız emlakçıların da hareketlenmesini sağladı. Aynı semtte faaliyet gösteren emlakçılar güçlerini birleştirmek için tek çatı altında toplanıyor. İstanbul Beşiktaş’ta hepsi en az 15 yıllık tecrübeye sahip Şeref Kılıç, Yusuf Karadeniz, Şahin Karlı ve Mustafa Kaynak adlı emlakçılar 4 ay önce dükkânlarını kapatarak tek ofiste hep bir arada çalışmaya başladı. Güçbirliği sayesinde ayrı ayrı kira, vergi, elektrik ve su yatırmaktan kurtulduklarını söyleyen Mustafa Kaynak, aynı zamanda müşteri portföyünü de birleştirdiklerini ifade ediyor. Kaynak’a göre hızla genişleyen bayilere göre eski emlakçıların en büyük avantajı semt sakinleri tarafından uzun süredir tanınmaları ve yıllardır oluşturdukları güven. Şahin Karlı ise eskisine nazaran birçok kalemden tasarruf ettiklerini, bu sayede birleşmeden dolayı kazançlarının arttığını söylüyor. Ortaklar müşteriye ev göstermeye gittiklerinde ofiste mutlaka birisi kalıyor. Böylelikle sekreter maaşı da ödemek zorunda kalınmıyor. Bağımsız emlakçılar, kendi aralarında da hızla örgütleniyor. Geçen yıl kurulan Emlak Müşavirleri Federasyonu’nun İstanbul’da üye sayısı 900’e ulaştı. 7 farklı bölgedeki derneği de bünyesinde bulunduran federasyonun temel amacı emlakçıların gelişen rekabet şartlarına ayak uydurup piyasada tutunmalarını sağlamak. Federasyon Başkanı Rıza Kaymakçı, inşaat şirketlerinin kendi pazarlama ekiplerini oluşturduğunu, bankaların mortgage birimleri kurduğunu, herkesin emlakçı olmaya başladığını ve bu işe yıllardır emek vermiş esnafın sıkıntıya düştüğünü belirtiyor. Ekonomik ve siyasi belirsizlik sebebiyle işleri de kötü olan esnafın yenilenmeye ihtiyacının olduğunu ifade eden Kaymakçı, şu bilgileri veriyor: "Biz sokak aralarındaki tüm emlakçıları bir arada toplamak istiyoruz. Federasyon binamızda kâğıt üzerinde değil, gerçek eğitim vereceğiz. 120 saatlik eğitimin altyapı çalışmalarını oluşturuyoruz. Buna göre uzun yıllar emlakçılık yapmış meslektaşlar burada esnafa dersler verecek. Aynı zamanda ekonomistlerden, finans ve gayrimenkul uzmanlarından da eğitim alacaklar, nihai hedefimiz aynı semtteki emlakçıların ikişer, üçer bir araya gelip güçlerini birleştirmesi. Bu sayede yerli ve yabancı zincirlere karşı da rekabet etme imkânı bulacaklar." Yabancı zincirlerin marka isminin insanlar üzerinde etkili olduğunu, ancak bu şirketlerin de hepsinin işlerinin yolunda gitmediğini söyleyen Kaymakçı, "Zincirlerin bayilerinden de dükkânlarını kapatanlar oluyor. Bu zincirlerin bayileri isim hakkı için 5 ile 15 bin dolar arasında bayilik ücreti, aynı zamanda aylık ücret ödüyor." diyor. Emlakium Yönetim Kurulu Başkanı aynı zamanda Emlak Müşavirleri Federasyonu Onursal Başkanı Resul Medin de, son aylarda gayrimenkul sektörünün durgunluk içine girdiğini, bu durumdan menfi etkilenen esnafın birleştiğini ya da dükkânını kapatmak zorunda kaldığını söylüyor. Ekonomik ve siyasi belirsizliğin bitmemesi halinde sektördeki kötü gidişin devam edeceğini vurgulayan Medin, "Emlakçılar olarak esas sorunumuz meslek kanunumuzun olmaması. Herkes bu işi yapabiliyor. Dağınık bir haldeyiz. Emlak Müşavirliği Yasa Tasarısı’nın bir an önce kanunlaşmasını istiyoruz. Böylelikle bu işe emek verenler emlakçılık yapabilecek." şeklinde konuşuyor.

Kiracı, daireyi internetten geziyor

Türkiye’de hızla yaygınlaşan internet kullanımı, emlak sektörüne de önemli katkılar sağlıyor. Gayrimenkul ilanlarının yer aldığı sitelerin sayısı hızla çoğalıyor. Bu siteler emlakçıları kendi sitelerine çekebilmek için cazip avantajlar sunuyor. Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Rıza Kaymakçı, "Birçok internet sitesi emlakçılara 1 ya da 2 yıllık ücretsiz fotoğraflı ilan imkanı sunuyor. Emlakçılara fotoğraf makinesi teklif eden siteler de oluyor." diyor. İnternetin yaygınlaşmasıyla müşteriler de ofise gitme yerine evlerinden ilanları takip etmeye başlamış. Federasyon, yakında portföylerindeki ilanları görüntülü olarak internetten yayınlamaya başlayacak. Görüntünün yanı sıra sesli olarak da evin özellikleri anlatılacak. Konutun bulunduğu konum, sokağı, mahallesi, odaları ayrıntılı olarak görüntülenecek.

BANKALARIN KONUT KREDİSİ FAİZLERİ (%)

Finansbank 1,66

Garanti 1,70

Vakıfbank 1,48

Ziraat Bankası 1,60

Akbank 1,70

İş Bankası 1,69

Denizbank 1,64

Fortis 1,62

Halkbank 1,59

HSBC 1,73

Bankasya* 1,64

Kuveyttürk* 1,69

Albaraka Türk* 1,64

Türkiye Finans* 1,70

Not: Oranlar 10 yıl vade ve sabit faiz üzerinden hesaplanmıştır.

(*) Kâr payı oranları

İsa SEZEN / Zaman